Ev hizmetlerinde çalışanların sigortalılığı

a)Ev hizmetlerinde 10 günden az süre ile çalışma

Ev içerisinde yaşayanlar tarafından yapılabilecek temizlik, ütü, yemek yapma, çamaşır, bulaşık yıkama, alışveriş ve bahçe işleri ile çocuk, yaşlı veya özel bakıma ihtiyacı olan kişilerin bakım işlerinin ev halkı dışındaki bireyler tarafından yapılması işleri ev hizmeti sayılmaktadır.

Ayrıca, çocuk, yaşlı veya özel bakım işinin ev hizmetinde çalışanın evinde ya da hastane, bakımevi vb yerlerde yapılması da ev hizmeti sayılmaktadır.

Ancak, aynı evde oturan üçüncü dereceye kadar akraba olanların yaptıkları işler ev hizmeti sayılmayacaktır.

Kimler ev hizmetlerinde ayda 10 günden az süre ile çalışabilir ?

  • Herhangi bir çalışması olmayanlar
  • 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerine tabi çalışanlar
  • İsteğe bağlı sigortalılar
  • 2925 sayılı Kanuna, 5510 sayılı Kanunun ek 5 ve ek 6 ncı maddelerine tabi sigortalılar
  • Kurumdan aylık ve gelir alanlar
  • Ev hizmetlerinde ayda 10 günden az çalışabilirler.
  • Emekli aylığı alanların aylıkları kesilmez, bunlardan ayrıca uzun vade ve genel sağlık sigortası primi alınmaz. 

Ev hizmetlerinde sigortalı çalıştırma uygulamasından hangi işverenler yararlanabilecektir?

Ev hizmetlerinde sigortalı çalıştırma uygulamasından gerçek kişiler yararlanırken, tüzel kişilerin bu uygulamadan yararlanma imkanı bulunmamaktadır. 

  • Ev hizmetlerinde sigortalı çalıştıranlar hakkında bu işlerin ay içinde 10 günden az ve 10 günden fazla yapılıp yapılmadığına göre işlem yapılacaktır. 
  • Ayda 10 günden az çalışanlar iş kazası ve meslek hastalığı yönünden sigortalı sayılacak, primleri çalıştıran kişi tarafından ödenecek, sigortalılar isterlerse takip eden ayın sonuna kadar uzun vade (emeklilik) ve genel sağlık sigortası primi ödeyebilecektir.
  • Ayda 10 gün ve üzerinde çalışanların primleri işverenleri tarafından kolay işverenlik uygulamaları çerçevesinde ödenecektir.
Ev hizmetinde ayda 10 günden az çalışanların sigortalılığı nasıl sağlanacak?
  • Evinde ayda 10 günden az süre ile sigortalı çalıştıranlar bu kişiler için çalıştırdıkları her bir gün için asgari ücretin günlük tutarının % 2’si oranında iş kazası ve meslek hastalığı primi ödeyecektir.

Ev hizmetinde ayda 10 günden az sigortalı çalıştıranlar Sosyal Güvenlik Kurumu'na nasıl başvuracak, primlerini nasıl ödeyecek?

  • Ev hizmetlerinde 10 günden az çalışanlar için bunları çalıştıranlar “EV HİZMETLERİNDE ON GÜNDEN AZ ÇALIŞTIRILACAKLARA İLİŞKİN FORM” ile Sosyal Güvenlik Kurumu'na müracaat edecektir. Bu bildirge ile işyeri bildirgesi, işe giriş bildirgesi, aylık prim ve hizmet belgesi ve işten ayrılış bildirgesi de birleştirilmiştir.
Bildirgede; 
  • Sigortalının işe giriş tarihi,
  • Sigortalıya ödenecek ücrete göre belirlenecek günlük kazanç,
  • Sigortalının ayda kaç gün çalışacağı,
  • Ev hizmetinde çalışma nedeni
Bilgileri bulunmakta olup bu bildirgenin sigortalı ve işveren tarafından imzalanıp çalışmanın başladığı ayın sonuna kadar Sosyal Güvenlik Kurumu'na verilmesi gerekmektedir.
  • Sosyal Güvenlik Kurumu'na doğrudan ya da posta yoluyla müracaat edenler iş kazası ve meslek hastalığı primini banka aracılığı ile ödeyebileceklerdir. 
  • Ev hizmetlerinde ayda 10 günden az süre ile sigortalı çalıştıranlar “www.turkiye.gov.tr” uygulaması aracılığıyla da müracaat edebileceklerdir.
  • Bu şekilde müracaat edecekler “e-hizmetler” menüsünden “SGK”yı seçerek “4A On Günden Az Süreli Ev Hizmetleri İşveren Başvuru ve Sorgulama” ekranından çalıştırılan sigortalının TC numarası ve çalıştırılan gün girilerek sigortalı bildirimi yapılacaktır.
  • “www.turkiye.gov.tr” uygulamasından müracaat edenlerin ayrıca “EV HİZMETLERİNDE ON GÜNDEN AZ ÇALIŞTIRILACAKLARA İLİŞKİN FORM” düzenlenmesine gerek bulunmamaktadır.
  • “www.turkiye.gov.tr” uygulaması aracılığı ile müracaat edenler iş kazası ve meslek hastalığı primini banka aracılığı ile ödeyebileceklerdir. 
  • Ev hizmetlerinde ayda 10 günden az sigortalı çalıştıranların bu çalışmanın takip eden aylara da devam etmesi halinde “EV HİZMETLERİNDE ON GÜNDEN AZ ÇALIŞTIRILACAKLARA İLİŞKİN FORM”un “Çalışma devamlı mı ?” kısmının işaretlenmesi yeterlidir. 
  • “www.turkiye.gov.tr” uygulamasından müracaat edenlerin her bir çalışma için müracaat edilir. 

SMS ile başvuru yapma

Ev hizmetlerinde 10 günden az sigortalı çalıştıranların müracaatında daha pratik yöntem olarak SMS ile başvuru yapma imkanı getirilmiştir. Bunun için işverene, bir defaya mahsus olmak üzere, kendi TC KİMLİK NUMARASI'nı 5510'a göndererek kayıt yapma imkanı getirilmiştir. İşveren onay SMS'ini aldıktan sonra prim ödemeye geçebilir.

Prim ödeme işlemi için, ev işlerinde çalıştırılanın TC KİMLİK NUMARASI ve ÇALIŞTIRILAN GÜN SAYISI 5510'a SMS olarak gönderilir. Kayıt, çalıştırılan kişi ve prim günü SGK'ya SMS ile bildirildikten sonra, ödeme işlemi banka ve diğer kanallardan yapılabilmektedir.

İşverenin yükümlü olmadığı haller 

Ev hizmetinde ayda 10 günden az sigortalı çalıştıranlar işveren sayılmayacak olup sadece sigortalılar adına iş kazası ve meslek hastalığı primi ödeyecektir.

Ayrıca;

  • İşyeri tesciline ilişkin işyeri bildirgesi, 
  • Sigortalı tesciline ilişkin işe giriş bildirgesi, 
  • Prim tahakkuk ve ödemeler için aylık prim ve hizmet belgesi, 
  • Sigortalının işten ayrılması halinde düzenlenen işten ayrılış bildirgesi 10 günden az sigortalı çalıştıranlardan alınmayacaktır. 

Ev hizmetlerinde ayda 10 günden az süre ile çalışan sigortalıların emeklilik sigortası primlerinin ödenmesi

  • Ev hizmetinde ayda 10 günden az çalışan sigortalılar için ayrıca 30 gün üzerinden uzun vadeli sigorta kolları (emeklilik) ve genel sağlık sigortası primi ödemelerine imkan sağlanmış olup sigortalıların bu primi ödemeleri için Sosyal Güvenlik Kurumu'na müracaat etmelerine gerek bulunmamaktadır.
  • Ev hizmetinde çalışan kişinin uzun vade ve genel sağlık sigortası primi ödemesi için çalıştıran kişi tarafından 1 gün iş kazası primi bildirilmesi yeterli olacaktır.
  • Sigortalılar uzun vade ve genel sağlık sigortası primini takip eden ayın sonuna kadar ödeyebilecek olup bu sürenin geçirilmesi halinde primin bir daha ödenme imkanı kalmayacaktır. 

Ev hizmetlerinde ayda 10 günden az süre ile çalışanların ödeyeceği emeklilik ve sağlık sigortası primi

Ev hizmetlerinde ayda 10 günden az çalışanların ödeyeceği prim tutarı aşağıdaki formülle hesaplanacaktır. 
  • 30 gün için (Günlük prime esas kazanç) x 30 x % 32,5 

Ev hizmetlerinde ayda 10 günden az çalışanların genel sağlık sigortası yardımlarından yararlanması

  • Ev hizmetlerinde ayda 10 günden az çalışması olanlar uzun vade ve genel sağlık sigortası primini takip eden ayın sonuna kadar ödemeleri halinde sağlık yardımlarından faydalanabilecekler. Prim ödememeleri halinde ise sağlık yardımları önceki statüleri üzerinden verilmeye devam edecektir.
  • Örneğin eşinden dolayı sağlık yardımlarından yararlanan ev hizmetlerinde gündelikçi olarak çalışan kadın sigortalının uzun vade ve genel sağlık sigortası primi ödememesi halinde eşinden dolayı sağlık yardımı almaya devam edecektir.
  • Babasından dolayı yetim aylığı alan kızın ev hizmetinde 10 günden az çalışması uzun vade ve genel sağlık sigortası primi ödenmemesi halinde yetim aylığı kesilmeyecek, sağlık yardımlarını almaya devam edecektir.

Ev hizmetlerinde ayda 10 günden az çalışanların durum değişiklikleri nasıl bildirilir?

İşverenler; 
  • Sigortalının prime esas kazancının değişmesi, 
  • Ay içinde çalışma gün sayısının değişmesi, 
  • Sigortalının hastalığı nedeniyle istirahatli olması, 
 Halinde bu değişiklik çalışmanın geçtiği ayın sonuna kadar 
  • Sigortalının işten ayrılması halinde ise,  
10 iş günü içinde
EV HİZMETLERİNDE ON GÜN VE DAHA FAZLA ÇALIŞTIRILACAKLARA İLİŞKİN BİLDİRGE’nin ilgili kısmını doldurularak ile Sosyal Güvenlik Kurumuna vereceklerdir.
 

b)Ev hizmetlerinde 10 gün ve daha fazla süreyle çalışma

Kimler ev hizmetlerinde 10 gün ve daha fazla süre ile çalışabilir ?

  • Herhangi bir çalışması olmayanlar
  • 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine tabi çalışanlar
  • Sürekli iş göremezlik geliri alanlar
  • Yabancı uyruklular
  • Ev hizmetlerinde 10 günden az çalışanlar
Ev hizmetlerinde 10 günden fazla süre ile çalışabilirler 
  • 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine tabi sigortalılar ile isteğe bağlı sigortalıların ev hizmetinde 10 günden fazla çalışması halinde (b) bendine tabi sigortalılığı durdurulacaktır.
  • 5510 sayılı kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine tabi olanların ev hizmetlerinde 10 gün ve daha fazla çalışmaları halinde haklarında sosyal güvenlik destek primine ilişkin hükümler uygulanacaktır. 

Ev hizmetlerinde ayda 10 gün ve daha fazla süreyle çalışan sigortalıların primleri

  • Ev hizmetlerinde 10 gün ve daha fazla süreyle çalışanlar için işverenler % 34,5 oranında uzun ve kısa vade sigorta kolları, genel sağlık sigortası primi ile 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanununun 46 ncı maddesine göre % 3 oranında işsizlik sigortası primi olmak üzere toplam % 37,5 prim ödeyeceklerdir.
  • İşverenler asgari ve azami kazanç üzerinden EV HİZMETLERİNDE ON GÜN VE DAHA FAZLA ÇALIŞTIRILACAKLARA İLİŞKİN BİLDİRGE beyan ettikleri tutar üzerinden prim ödeyeceklerdir.
  • Yaşlılık ve emeklilik aylığı alanlar hakkında işverenler tarafından % 32 oranında sosyal güvenlik destek primi ödenecektir.
İşverenlerin işsizlik sigortası primi dahil ödeyecekleri prim tutarı asgari ücret üzerinden 
  • 30 gün için (Günlük prime esas kazanç) x 30 x % 37,5 formülüyle hesaplanır. 

5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında yaşlılık aylığı alanların aylığı kesilir mi ?

  • 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında yaşlılık aylığı alanların ev hizmetlerinde 10 gün ve daha fazla çalışmaları halinde yaşlılık aylığının kesilmesini istemiyor iseler “EV HİZMETLERİNDE ON GÜN VE DAHA FAZLA ÇALIŞTIRILACAKLARA İLİŞKİN BİLDİRGE”de sosyal güvenlik destek primini işaretleyeceklerdir. 

EV HİZMETLERİNDE ON GÜN VE DAHA FAZLA ÇALIŞTIRILACAKLARA İLİŞKİN BİLDİRGE’den damga vergisi alınacak mı ?

  • EV HİZMETLERİNDE ON GÜN VE DAHA FAZLA ÇALIŞTIRILACAKLARA İLİŞKİN BİLDİRGE her bir sigortalı için bir defaya mahsus alınacak olup 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu gereğince 22,30 TL damga vergisi alınacaktır. Damga vergisi işverenin ilk prim ödemesine ilave edilerek tahsil edilecektir. 

Ev hizmetlerinde ayda 10 gün ve daha fazla süreyle sigortalı çalıştıranlar teşvik uygulamalarından yararlanacaklar mı?

Ev hizmetlerinde 10 gün ve üzerinde sigortalı çalıştıranlar işveren sayıldıklarından işverenlere sağlanan prim teşviklerinden de yararlanacaklardır. 

  • 5510 sayılı Kanunun 81 inci maddesinin (ı) bendi teşvikinden yararlananlar işsizlik sigortası hariç % 32,5 oranında prim ödeyecektir. 
  • 4447 sayılı Kanunun geçici 10 uncu maddesi teşvikinden yararlananlar % 17 oranında prim ödeyecektir.
  • 5510 sayılı Kanunun 81 inci maddesinin (ı) bendi ve 4447 sayılı Kanunun geçici 10 uncu maddesi teşviki prim borcu olmayan işverenler için aynı anda uygulanabilecektir. 

Prim teşvikinden yararlanmak isteyen işverenler ne yapacaklar ?

  • 5510 sayılı Kanunun 81 inci maddesinin (ı) bendi teşvikinden yaralanmak için işverenin ev hizmeti işinden dolayı Sosyal Güvenlik Kurumu'na borcu bulunmaması gerekmektedir.
  • 4447 geçici 10 uncu madde teşvikinden yararlanmak için prim borcu olmaması ve diğer şartlar yanında sigortalının 1/3/2011 ila 31/12/2015 tarihleri arasında işe alınmış olması, kadın ise 18 yaşından büyük, erkek ise 18-29 yaş arasında olması, işe alındığı tarihten önceki altı aylık dönemde Sosyal Güvenlik Kurumu'na verilmiş olan aylık prim ve hizmet belgeleri ile ek 9 uncu madde kapsamında sigortalılığının olmaması şartı aranmaktadır. 
Bu şartları taşıyan işverenlerden Kurumca başka herhangi bir belge talep edilmeyecektir.

Ev hizmetlerinde ayda 10 gün ve daha fazla süreyle sigortalı çalıştıran işverenlere idari para cezası uygulanacak mı ?

  • EV HİZMETLERİNDE ON GÜN VE DAHA FAZLA ÇALIŞTIRILACAKLARA İLİŞKİN BİLDİRGE’nin çalışmanın başladığı ayın sonuna kadar verilmemesi halinde asgari ücret tutarında,
  • İşverenin bildirgeyi kendiliğinden vermesi halinde ayrıca her bir ay için asgari ücretin beşte biri tutarında,
  • EV HİZMETLERİNDE ON GÜN VE DAHA FAZLA ÇALIŞTIRILACAKLARA İLİŞKİN BİLDİRGE’nin işten ayrılışla ilgili kısmının iten ayrılış tarihinden itibaren 10 gün içinde verilmemesi halinde asgari ücretin onda biri tutarında 
idari para cezası uygulanacaktır.

Ev hizmetlerinde 10 gün ve daha fazla süre ile sigortalı çalıştıran işverenlerin ek 9 uncu madde kapsamında sigortalı çalıştırması diğer işverenliğe göre avantajlı mıdır?

Ev hizmetlerinde 10 gün ve daha fazla süre ile sigortalı çalıştıranlar 
  • Her ay aylık prim ve hizmet belgesi düzenlemeyeceğinden damga vergisi alınmayacaktır yılda 268 TL az ödeme yapacaklardır. 
  • Aylık prim ve hizmet belgesinin geç verilmesi halinde idari para cezası uygulanmayacaktır. 
  • E-bildirge şifresi almayacaklardır. 
  • İşyeri tescili TC kimlik numarası üzerinden yapılacağından işverenden bilgi ve belge istenmeyecektir. 

Ev hizmetlerinde yabancı uyruklu çalıştırılabilir mi ?

  • 4817 sayılı Kanun gereğince yabancılara bir yıl süreli çalışma izni verilmekte olduğundan yabancılar kısmi süreli çalışamamaktadırlar.
  • Yabancıları çalıştıran gerçek kişi işverenler EV HİZMETLERİNDE ON GÜN VE DAHA FAZLA ÇALIŞTIRILACAKLARA İLİŞKİN BİLDİRGE ile müracaatlarında sigortalıların çalışma iznini de bildirgeye ekleyeceklerdir.
  • Yabancı uyrukluların ev hizmetlerinde 10 günden az süre ile çalıştırıldığının tespiti halinde bunlar hakkında 10 gün ve daha fazla süre ile sigortalı çalıştıran işverenlere ilişkin hükümler uygulanacak ay içinde çalışma gün sayısı 30 gün olarak alınacaktır.

EV HİZMETLERİNDE ON GÜN VE DAHA FAZLA ÇALIŞACAKLARA İLİŞKİN BİLDİRGE