2013 yılından itibaren kamuda fazla mesai uygulaması sıkı kurallara bağlandı

Çalışanlar.Net-Bu günlerde kamu çalışanlarının kafası fazla mesai uygulaması konusunda bir hayli karışık. Konuyla ilgili memurların Bimer'e sorduğu sorular Maliye Bakanlığı'na yönlendirilmekte, Maliye Bakanlığı da fazla mesai ile ilgili soruları "tavsiye ve mütalaa" niteliğinde değerlendirip  4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu hükmünü gerekçe göstererek cevap vermekmektedir.

Kamuda, günlük 8 saatin dışında fazla mesai uygulamasına devam edilecek mi? Ya da hangi kurumlarda fazla mesai uygulaması devam edecek?

Bu soruların cevabı 666 sayılı KHK'de gizli. Bilindiği gibi 666 sayılı KHK’nın 1. maddesiyle 375 sayılı KHK’ya eklenen Ek madde 12 ile bir çok kamu kurumu1 için özel kanunlarında yer alan fazla mesai ödeme imkanı kaldırılmış olması2 nedeniyle, 1 Ocak 2013 gününden itibaren, yüzbinlerce memurun elde ettiği fazla çalışma ücretlerinin büyük bir bölümü kaldırılmış ve bundan sonra fazla mesai ücreti ödenmesi sıkı kurallara bağlanmıştır. Bu çerçevede,

  • 1 Ocak 2013 tarihinden geçerli olmak üzere normal mesai uygulaması kalkmıştır.
  • Yeni yılda mesai, iş yoğunluğunun olduğu dönemle sınırlı olacak. Bu süre ayda elli saati ve yıl içinde altı ayı geçmeyecek.
  • Mesainin uygulanacağı yıl merkezi yönetim bütçe kanununda belirlenen fazla çalışma saat ücretinin beş katını aşamayacak
  • İlgili kurumun önerisi ve maliye bakanlığının teklifi üzerine, her defasında bakanlar kurulu kararı ile mesai için onay alınacak.
  • Memurun diğer günlerde mesaiye kalması durumunda ise herhangi bir şekilde para ödemesi yapılmayacak. Ancak fazla mesaiye kalınan saatler toplanarak yıllık izne eklenecek.
  • Diğer mevzuat hükümleri çerçevesinde yaptıkları fazla çalışma karşılığında herhangi bir ad altında ödeme yapılan personele bu madde uyarınca ayrıca fazla çalışma ücreti ödenmeyecektir.

  • Fazla Mesai Uygulaması Sağlık Bakanlığı ve bağlı kuruluşlarında devam edecek mi?
  • Araştırmalarımıza göre, Sağlık Bakanlığı ve bağlı kuruluşlarında çalışanlar bütçeden fazla mesai ücreti almayacaklardır. Çünkü sağlık çalışanlarının yapmış oldukları fazla mesai için döner sermaye gelirlerinden ek ödeme alabilmektedirler. Bir başka ifade ile sağlık çalışanlarının döner sermayeden aldıkları ek ödeme miktarı, yapılan fazla mesai ile arttığından 375 sayılı KHK'ye 666 sayılı KHK ile eklenen Ek 13.Maddesinde geçen "Diğer mevzuat hükümleri çerçevesinde yaptıkları fazla çalışma karşılığında herhangi bir ad altında ödeme yapılan personele bu madde uyarınca ayrıca fazla çalışma ücreti ödenmeyecektir." hükmü gereği, bütçeden fazla mesai ücreti alma şartını ihlal etmiş olmaktadır.

    Yapılan fazla mesai ile ek ödeme miktarı nasıl artıyor?

    Sağlık çalışanlarına dağıtılabilecek döner sermaye tutarının belirlenmesinde kullanılan net performans puanı çalışılan gün sayısı ile doğru orantılı belirlendiğinden, bütçeden fazla mesai ücreti alma şartını ihlal ediyor.

    Net performans puanı iki şekilde belirleniyor:

    1) Birim personeli net performans puanı: Net performans puanı = (birim performans puanı x hizmet alanı kadro-unvan katsayısı x aktif çalışılan gün katsayısı) + (ek puan x aktif çalışılan gün katsayısı)

    2) Birim performans kriteri belirlenmeyen birimlerde görev yapan personelin net performans puanı: Net performans puanı = (halk sağlığı müdürlüğü il birim performans puan ortalaması x hizmet alanı kadro-unvan katsayısı x aktif çalışılan gün katsayısı) + (ek puan x aktif çalışılan gün katsayısı)

    Sağlık çalışanlarından kimler döner sermayeden ek ödeme alıyor?

    Konuyu düzenleyen Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık Kurum Ve Kuruluşlarında Görevli Personele Döner Sermaye Gelirlerinden Ek Ödeme Yapılmasına Dair Yönetmeliğin3 ikinci maddesine göre, döner sermaye ödemelerinden il sağlık müdürlükleri ile müdürlüğe bağlı birimlerde, Türkiye Halk Sağlığı Kurumuna bağlı laboratuvarlar, halk sağlığı müdürlükleri ile müdürlüğe bağlı birimlerde ve Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumunun taşra teşkilatında görevli olan memurlar, sözleşmeli personel, (11/10/2011 tarihli ve 663 sayılı “Sağlık Bakanlığı ve Bağlı Kuruluşlarının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname”nin 32 nci maddesi uyarınca birliklerde sözleşmeli statüde istihdam edilen personel hariç) açıktan vekil olarak atananlar, 4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 38 inci maddesine göre sağlık kurum ve kuruluşlarında görevlendirilen personel, diğer kamu kurum ve kuruluşlarının kadrolarında bulunan ve haftanın belirli gün veya saatlerinde veyahut belirli vakalar ve işler için görevlendirilen sağlık personeli ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının kadrolarında bulunan ve belirli bir süre için görevlendirilen sağlık personeli faydalanacaktır.

    Yukarıda sayılan sağlık personeline fazladan yaptıkları mesai için bütçeden ücret ödenmeyecek, ancak çalışanın yapmış olduğu fazla mesainin her sekiz saati, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 178.Maddesi gereği, bir gün hesabı ile yıllık izne eklenebilecektir.


    1-Diyanet İşleri Başkanlığı, Orman Bakanlığı, Maliye Bakanlığı, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü, Adalet Bakanlığı, Yükseköğretim Kurumları, İŞKUR, Karayolları Genel Müdürlüğü, Nüfus ve Vatandaşlık Genel Müdürlüğü, SGK ve  Sayıştay

    2-Her ne kadar Anayasa Mahkemesi 666 sayılı KHK’nın ilgili hükmünü iptal etse de, iptalin hüküm ifade etmesi için 9 ay süre verdiğinden, hükümetin fazla mesai ücretlerine ödememe konusunda elinde 9 ay gibi uzun bir süre bulunmaktadır. Bu süre içerisinde yeniden kanuni bir düzenleme yapılması gerekmektedir.

    3-17 Ağustos 2012 tarih ve 28387 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır.