Baz etkisi hakkında

Baz etkisi, özellikle enflasyon hesaplamalarında sıklıkla karşımıza çıkmaktadır.

Öncelikle varsayılan rakamlarla örneklerle mevzuya giriş yapalım.

Bir önceki yılda yıllık enflasyonun %24 olarak gerçekleştiğini, yine aynı şekilde bir önceki yılda aylık enflasyon rakamlarının her ay için %2 olarak gerçekleştiğini varsayalım.

İçinde bulunduğumuz yılda ise her ay enflasyonun %0.5 olarak gerçekleşmekte olduğunu kabul edelim.

İçinde bulunduğumuz yılın ocak ayında aylık enflasyon %0.5 artmasına rağmen, yıllık enflasyona etkisi eksi %1.5 olacaktır. (%2-%0.5=-%1.5).

Yıl sonuna kadar hesaplama devam ettiğinde, bir önceki yıl %24 olarak gerçekleşen enflasyon, bu yıl sonunda yıllık bazda %6 olarak gerçekleşecektir.

Görüleceği gibi, içinde bulunduğumuz yılda aylık bazda enflasyon %0.5 artmasına rağmen, yıllık bazda her ay %1.5 oranında azalmıştır.

Buna baz etkisi denmektedir. 

Şöyle bir çıkarım yapabiliriz.

Aylık bazda enflasyon, bir önceki yılın aynı ayına göre,

•daha düşük oranda artarsa, yıllık enflasyona etkisi eksi yönde,

•daha yüksek oranda artarsa, yıllık enflasyona etkisi artı yönde,

•aynı oranda gerçekleşirse, yıllık enflasyona etkisi sıfır olarak

gerçekleşecektir.