Çalışanın kullandığı araca kesilen ceza çalışana ödettirilebilir mi?

Çalışan bir işçinin, işverene ait araçla işini görürken yediği cezalar, plakaya yazıldığı için işveren adına gelmekte, işveren de çalışan işçisinin kusuruyla oluşan bu cezayı işçinin maaşından kesmek istemektedir.

İş mevzuatı açısından bunu uygulamak mümkün müdür?

Burada "ücret kesme cezası" ile "ücretten kesinti" birbirine karıştırılmamalıdır.

Haberimizin konusu ücret kesme cezasına girmekte ve konu, 4857 sayılı İş Kanununun 38 nci maddesinde düzenlenmiştir.

Ücret Kesme Cezası

"İşveren toplu sözleşme veya iş sözleşmelerinde gösterilmiş olan sebepler dışında işçiye ücret kesme cezası veremez.

İşçi ücretlerinden ceza olarak yapılacak kesintilerin işçiye derhal sebepleriyle beraber bildirilmesi gerekir.

İşçi ücretlerinden bu yolda yapılacak kesintiler bir ayda iki gündelikten veya parça başına yahut yapılan iş miktarına göre verilen ücretlerde işçinin iki günlük kazancından fazla olamaz.

Bu paralar işçilerin eğitimi ve sosyal hizmetleri için kullanılıp harcanmak üzere Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı hesabına Bakanlıkça belirtilecek Türkiye’de kurulu bulunan ve mevduat kabul etme yetkisini haiz bankalardan birine, kesildiği tarihten itibaren bir ay içinde yatırılır.

Her işveren işyerinde bu paraların ayrı bir hesabını tutmaya mecburdur.

Birikmiş bulunan ceza paralarının nerelere ve ne kadar verileceği Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanının başkanlık edeceği ve işçi temsilcilerinin de katılacağı bir kurul tarafından karara bağlanır. Bu kurulun kimlerden teşekkül edeceği, nasıl ve hangi esaslara göre çalışacağı çıkarılacak bir yönetmelikte gösterilir."

İşveren ücret kesme cezası ile işçinin maaşından kestiği tutarı kendisi kullanamamaktadır. Ücret kesme cezası ne işçinin ne işverenin işine yaramakta, ücret kesme cezası devlet lehine bir uygulama olmaktadır.

İşveren Nasıl Bir Uygulamaya Başvurmalı?

4857 sayılı İş Kanunu ücret kesme cezasının uygulanabilmesi için iki istisna bulunmaktadır. Bunlardan birisi toplu iş sözleşmesinde, ikincisi ise işçi-işveren arasında yapılan iş sözleşmesinde konuyla ilgili hüküm bulunmasıdır.

Yani çalışan işçinin işverene ait aracı sürerken plakaya yazılacak her türlü trafik cezasının işçinin sorumluluğunda olduğuna ve kesilen cezaların işçinin maaşından mahsup edileceğine dair bir hüküm iş sözleşmesine eklenmelidir.

Böylece işçinin yazılı onayı alınmış olacaktır.

İşçinin bu duruma onay vermemesi ve trafik cezası borcunu ödemek istememesi durumunda da çeşitli yaptırımlar uygulanabilir. Böyle bir durumda ihtar, disiplin cezası veya feshe konu olabilecek durumlar oluşabilir.

Sonuç itibarıyla, işveren iş sözleşmesine ekleyeceği bir hüküm ile trafik cezasını işçiden mahsup edebilir.